Badanie proktologiczne chorego z objawami nietrzymania gazów i stolca
Badanie proktologiczne chorego z objawami nietrzymania gazów i stolca
Rectal examination in a patient with faecal incontinence
Department of General, Oncological and Bariatric Surgery, Professor Witold Orłowski Independent Public Clinical Hospital, Centre of Postgraduate Medical Education in Warsaw
Streszczenie
W pracy przypomniano podstawowe elementy badania klinicznego u chorych z objawami nietrzymania gazów i stolca. Po zapewnieniu przyjaznej atmosfery badania i zachowaniu intymności z poszanowaniem osobistej godności chorego należy przeprowadzić pełne badanie podmiotowe i przedmiotowe zgodne z zasadami ogólnej diagnostyki lekarskiej. W badaniu podmiotowym szczególnie ważne jest uzyskanie informacji na temat przebytych chorób i operacji, aktualnych dolegliwości i stosowanych leków. Badanie przedmiotowe to oglądanie, badanie ręczne, opukiwanie i osłuchiwanie. Podczas całego badania dajemy szansę choremu na wypowiedzenie się, a lekarz pilnie słucha, co chory mówi. Wyniki takiego badania klinicznego są równie ważne w diagnostyce i planowaniu leczenia nietrzymania gazów i stolca jak badania wysokospecjalistyczne.
Summary
The paper presents the key elements of clinical examination in patients with symptoms of faecal incontinence. After ensuring positive atmosphere and intimacy, a thorough interview to collect medical history and physical examination should be performed in accordance with the principles of general medical diagnosis. In a medical history examination, it is particularly important to obtain information on past diseases and operations, current ailments and medications used. A physical examination includes viewing, manual examination, percussion and auscultation. During the entire examination, we give the patient a chance to express himself, and the doctor listens carefully to what the patient says. Their findings are as important in the diagnosis and treatment of faecal incontinence as specialist tests.
![](img/bannery/wcierka2.png)
Badanie kliniczne każdego chorego składa się z dwóch elementów: badania podmiotowego i przedmiotowego. Oba są równie ważne. Zanim lekarz przystąpi do badania przedmiotowego, rozmawia z chorym. Słucha jego opowieści o chorobie i poznaje osobowość chorego. Szczególnie jest to ważne w chorobach proktologicznych. Pamiętajmy, że „każdy odbyt ma swoją historię”!
Pragnę czytelników prosić o zapamiętanie pięknego i ważnego zdania wypowiedzianego przez znanego internistę kanadyjskiego dr. Williama Oslera: „Słuchaj chorego, On (Ona) Ci powie rozpoznanie choroby”. Starożytni mawiali „Poznaj samego siebie”, „Prawda jest przypomnieniem, anamnezą” (Platon). Dziś jesteśmy w niedoczasie, często lekarz nie słucha chorego, bo się ciągle spieszy. Mamy 25 sekund na nawiązanie dobrego, serdecznego i ważnego kontaktu z chorym, bo nie zdobędziemy tego, co moim zdaniem jest najważniejsze w relacjach chory-lekarz, a mianowicie wzajemnego zaufania.
Nietrzymanie gazów i stolca (NGS) ma różne nazwy i definicje: choroby Kopciuszka (ang. Cinderella disorder), cichej choroby (ang. silent disease). Istnieje cała gama objawów, od umiarkowanych zaburzeń kontroli oddawania gazów do całkowitej utraty kontroli nad oddawaniem gazów i stałego stolca. Według Whiteheada NGS jest to bezwiedne, niekontrolowane oddawanie gazów i/lub płynnego lub stałego stolca co najmniej dwukrotnie w ciągu miesiąca w okresie ostatnich 4 miesięcy, co zdarza się w czasie spoczynku lub dowolnego skurczu zwieraczy odbytu (1).
NGS nie jest śmiertelną chorobą, ale traumatyczną i uciążliwą dolegliwością, która obniża znacząco jakość życia. Jest to cicha i wstydliwa choroba, która staje się głośną przy niekontrolowaniu oddawania gazów. Częstość występowania NGS ocenia się na 1-2% populacji powyżej 65. roku życia. W domach opieki senioralnej częstość diagnozowania NGS przekracza 50% przebywających w nich pacjentów. Dwie trzecie pacjentów z NGS to kobiety. Ocenia się, że u ponad 10% zdrowych ludzi okresowo zdarza się brudzenie bielizny stolcem (2-4).
NGS jest wynikiem uszkodzenia lub niewydolności mechanizmów zapewniających kontynencję gazów i stolca. Tematem pracy nie jest dokładne omówienie zaburzeń prowadzących do NGS, ale wymienię tylko najważniejsze zaburzenia:
– organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego,
– uszkodzenie rdzenia kręgowego,
– uszkodzenie obwodowych nerwów rdzeniowych,
– uszkodzenie aferentnych nerwów z mięśni zwieraczy odbytu,
– uszkodzenie mięśni gładkich np. w sklerodermie,
– uszkodzenie mięśni szkieletowych np. w polymyositis,
– bezpośrednie uszkodzenie zwieraczy odbytu okołoporodowe lub chirurgiczne,
– nawykowe, przewlekłe zaparcia, szczególnie u kobiet z rectocele lub wysokim BMI (5, 6).
Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
- Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
- Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
- Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.
Opcja #1
24 zł
Wybieram
- dostęp do tego artykułu
- dostęp na 7 dni
uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony
Opcja #2
59 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 30 dni
- najpopularniejsza opcja
Opcja #3
119 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 90 dni
- oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Whitehead WE: Diagnosing and managing faecal incontinence: if you don’t ask, they won’t tell. Gastroenterology 2005; 129: 6-10.
2. Pares D, Vial M, Bohle B et al.: Prevalence of fecal incontinence and analysis of its impact on quality of life and mental health. Colorectal Dis 2011; 13(8): 899-905.
3. Nelson R, Furner S, Jesudason V: Fecal incontinence in Wisconsin nursing homes: prevalence and associations. Dis Colon Rectum 1998; 41: 1226-1229.
4. Kołodziejczak M, Sudoł-Szopińska I: Nietrzymanie stolca – cicha choroba. Gastroenterologia praktyczna 2012; 4(3): 40-46.
5. Bharucha AE: Fecal incontinence. Gastroenterology 2003; 124: 1672-1685.
6. Corman ML: Colon and Rectal Surgery. Lippincott-Raven publishing, Philadelphia-New York 1998.
7. Bielecki K: Badanie kliniczne w proktologii. [W:] Bielecki K, Dziki A (red.): Proktologia. PZWL, Warszawa 2000: 44-50.
8. Orłowski W: Zarys ogólnej diagnostyki lekarskiej. PZWL, Warszawa 1994.
9. Tylicki M: Zarys proktologii. PZWL, Warszawa 1972.
10. Kościński T, Drews M: Nietrzymanie stolca. [W:] Bielecki K, Dziki A (red.): Proktologia. PZWL, Warszawa 2000: 238-256.
11. Wexner JM: Etiology and management of fecal incontinence. Dis Colon Rectum 1993; 36: 77-97.
12. Lane RH: Clinical application of anorectal physiology. Proc R Soc Med 1975; 68: 28-32.
13. Read NW, Sun WM: Reflex and dilatation: effect of parting the buttocks on anal function in normal subjects and patients with anorectal and spinal disease. Gut 1991; 32: 670-677.
14. Hill J, Corson RJ, Brandon H et al.: History and examination in the assessment of patients with idiopathic fecal incontinence. Dis Colon Rectum 1994; 37: 473-479.